MAYNILA — Mahigit 150,000 katao ang inilikas sa mas ligtas na lugar sa mga lalawigang silangan ng bansa nitong Lunes habang papalapit mula sa Pacific Ocean ang Bagyong Kalmaegi, lokal na tinatawag na Tino. Nagbabala ang mga awtoridad sa malalakas na ulan, mapaminsalang hangin, at storm surge na maaaring umabot sa tatlong metro.
Ayon sa PAGASA, inaasahang tatama sa kalupaan ang bagyo nitong Lunes ng gabi o Martes ng madaling araw. Huling namataan ito sa layong 95 kilometro sa timog-silangan ng bayan ng Guiuan, Eastern Samar, taglay ang lakas ng hanging aabot sa 140 kilometro bawat oras at bugso na hanggang 170 kilometro bawat oras.
Inaasahang tutumbok ang direksiyong kanluran at dadaanan ang ilang lalawigan sa Kabisayaan kabilang ang Cebu, na hanggang ngayon ay bumabangon pa rin mula sa 6.9 magnitude na lindol noong Setyembre 30 na kumitil ng hindi bababa sa 79 katao at nag-iwan ng libo-libong nawalan ng tirahan.
Ayon sa Office of Civil Defense (OCD), ang mga pamilyang pansamantalang nakatira sa mga tent ay ililipat sa mas matitibay na silungan upang maiwasan ang panganib.
Sa Negros, binalaan ang mga residente sa paanan ng Bulkang Kanlaon na maaaring magkaroon ng lahar dahil sa inaasahang malalakas na ulan. Ayon sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs), patuloy na naglalabas ng abo at singaw ang bulkan nitong mga nakaraang buwan.
Tinatayang lalakas pa ang Bagyong Tino habang nasa dagat at posibleng mag-landfall sa Guiuan o mga karatig na bayan.
Matatandaang noong Nobyembre 2013, binayo rin ng super typhoon Yolanda (Haiyan) ang Guiuan at Gitnang Pilipinas, na nagresulta sa higit 7,300 kataong nasawi o nawawala at sumira ng humigit isang milyong bahay.
Ayon kay Eastern Samar Governor RV Evardone, tanggap ng mga residente ang pangangailangang lumikas. “Walang nagrereklamo dahil natuto na sila sa karanasan noong Yolanda. Mas mabuting maging ligtas kaysa magsisi,” aniya.
Hanggang Lunes ng gabi, nasa halos 156,000 katao na ang nailikas sa mga lalawigan sa silangan at katimugang bahagi ng bansa kabilang ang Dinagat Islands, ayon kay OCD Administrator Bernardo Rafaelito Alejandro IV. Naka-alerto na rin ang mga yunit ng Coast Guard at mga ahensiyang pangresponde sa sakuna.
Ipinagbawal ng Coast Guard ang paglalayag ng mga pampasaherong barko at bangkang pangisda dahil sa malalakas na alon, dahilan para ma-stranded ang mahigit 3,500 pasahero at drayber ng kargamento sa halos 100 pantalan. Kanselado rin ang ilang biyahe ng eroplano.
Taun-taon, umaabot sa 20 bagyo at unos ang dumaraan sa Pilipinas. Kasabay pa nito ang mga lindol at aktibong bulkan na dahilan upang ituring ang bansa bilang isa sa mga pinakaapektado ng kalamidad sa buong mundo.
Samantala, iniulat ng San Pablo City Social Welfare and Development Office at ng City Disaster Risk Reduction and Management Office na ligtas at maayos ang kalagayan ng mga pamilyang inilikas sa nabanggit na lungsod.
May kabuuang 20 pamilya na binubuo ng 105 indibidwal, ang kasalukuyang nasa evacuation centers sa mga barangay ng San Marcos, San Bartolome, at Del Remedio. Ayon sa ulat, may sapat silang suplay ng pagkain at iba pang pangangailangan.
Ang isinagawang paglikas ay preemptive evacuation, ibig sabihin, inuna nang iligtas ang mga residente bago pa man maramdaman ang epekto ng paparating na bagyo.
Pinaalalahanan ni Mayor Najie B. Gapangada Jr. ang mga mamamayan na hangga’t maaari ay manatili sa loob ng bahay, kahit hindi pa umuulan, para sa kanilang kaligtasan.
This report was updated on November 4, 2025, at 7:15 a.m. to include information from San Pablo City authorities and to add a photo showing local evacuees in designated shelters.
Carlo Juancho FuntanillaFrontend Developer, WordPress, Shopify
Contributing Editor
AMA ACLC San Pablo
- Carlo Juancho Funtanilla
- Carlo Juancho Funtanilla
- Carlo Juancho Funtanilla
- Carlo Juancho Funtanilla
