MANILA, Philippines – Itinuturing ng National Bureau of Investigation (NBI) na seryoso, totoo, at may sapat na batayan ang umano’y mga pahayag ni Vice President Sara Duterte na naglalaman ng banta laban kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr., ayon sa naging testimonya ng isang opisyal ng ahensya sa ikaapat na araw ng impeachment trial sa Senado.
Sa kanyang pagtestigo, sinabi ni NBI-Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM) Regional Director Atty. Jeremy Lotoc na, bilang pinuno noon ng Cybercrime Division ng NBI, napagpasyahan nilang ang mga naging pahayag ng Bise Presidente ay isang “real and actual threat” matapos ang masusing pagsusuri sa nilalaman, konteksto, at iba pang kaugnay na pangyayari.
Ayon kay Lotoc, kabilang siya sa mga saksi ng House prosecution para sa ikaapat na artikulo ng impeachment complaint na tumutukoy sa umano’y “grave threats” laban sa Pangulo.
Nag-ugat ang isyu sa isang online media briefing noong Nobyembre 23, 2024, kung saan sinabi umano ni Duterte na nakahanap na siya ng taong papatay kay Pangulong Marcos, First Lady Liza Araneta-Marcos, at noo’y House Speaker Martin Romualdez sakaling siya ay mapatay.
Ipinaliwanag ni Lotoc na hindi agad itinuring ng NBI na kapani-paniwala ang mga pahayag. Aniya, sinuri muna ng mga imbestigador ang eksaktong nilalaman ng sinabi ni Duterte, ang konteksto ng kanyang pahayag, pati ang naging reaksiyon ng mga taong tinukoy sa umano’y banta.
Isinama rin sa pagsusuri ang naunang pahayag ni Duterte noong Oktubre 18, 2024, kung saan sinabi umano nitong nais niyang “pugutan ng ulo” si Pangulong Marcos.
Ayon kay Lotoc, tinimbang ng NBI ang paraan ng pagkakabigkas ng mga salita, ang literal na kahulugan ng mga ito, ang uri ng utos na ipinahihiwatig, at ang relasyon ng mga taong sangkot.
Sinabi rin ng opisyal ng NBI na kitang-kita sa kilos at pananalita ng Bise Presidente ang matinding galit nang gawin niya ang naturang mga pahayag. Dahil dito, itinuring ng ahensya na ganap at seryoso ang banta.
Binigyang-diin pa ni Lotoc na bilang pangalawang pinakamataas na opisyal ng bansa, may kakayahan umano si Duterte na maisakatuparan ang mga binitawang pahayag. Aniya, batay sa kanilang pagsusuri, natukoy ng NBI ang umano’y intensiyon, motibo, at kakayahan ng Bise Presidente kaugnay ng mga naturang banta.
Sa pagdinig, iniharap din ng House prosecution panel ang resulta ng imbestigasyon ng NBI na nagsasabing may prima facie evidence o paunang ebidensiyang sapat upang magpatuloy ang usapin, at may batayan umano para sa posibleng pag-uusig sa kasong may kaugnayan sa grave threats.
Nang tanungin ni Senate President at Presiding Officer Francis Escudero kung may sapat na batayan upang magsampa ng kaso, sumagot si Lotoc ng “Yes.” Dagdag pa niya, naniniwala ang NBI na maaaring may nalabag na batas ang Bise Presidente kaugnay ng kasong grave threats at inciting to sedition.
Mariin namang itinanggi ng kampo ni Duterte ang mga paratang. Ayon kay Atty. Mark Vinluan, isa sa mga abogado ng depensa, walang iniutos ang Bise Presidente na ipapatay ang Pangulo at maghahain sila ng ebidensiya upang ipakitang walang sapat na batayan ang mga akusasyon.
Ang impeachment trial laban kay Vice President Duterte ay nagpapatuloy sa Senado, kung saan inihaharap ng House prosecution at ng depensa ang kani-kanilang mga ebidensiya at testigo kaugnay ng mga artikulo ng impeachment na inaprubahan ng House of Representatives. Ang Senado ang magsisilbing impeachment court na magpapasya kung mapatutunayang may pananagutan ang Bise Presidente batay sa mga ebidensiyang ihaharap sa paglilitis.
DC Alviar
Professor DC Alviar is a tenured associate professor at National University (NU) Manila and a steering committee member of the Philippine International Studies Organization (PHISO). He has contributed to NU's community extension initiatives that introduced the five disciplines of a learning organization (Senge, 1990) to communities within a local government unit. He writes and edits local reports for Mega Scene. He graduated with Master of Development Communication (MDC) and Doctor of Communication (DComm) degrees from the University of the Philippines (UP) Open University in Los Baños and was awarded with a Commission on Higher Education (CHED) SIKAP grant. He previously served as editor-in-chief of The Adamson News and his high school publication Ang Ugat.
- DC Alviar
- DC Alviar
- DC Alviar
- DC Alviar
