MANILA, Philippines – Walang direktang dokumentong isinumite ang Office of the Vice President (OVP) upang suportahan ang ₱10 milyong gastusin na nakasaad bilang “payment of incentives or traveling expenses” sa paggamit ng confidential funds nito noong 2022, ayon sa naging testimonya ng dating state auditor ng Intelligence and Confidential Funds Audit Office (ICFAO) ng Commission on Audit (COA) na si Roderick Wamil sa pagdinig ng Senate Impeachment Court.
Sa kanyang testimonya, sinabi ni Wamil na lumitaw ang naturang halaga sa revised accomplishment report ng OVP kaugnay ng paggamit ng ₱125 milyong confidential fund na inilabas noong 2022.
Ayon kay Wamil, ang ₱10 milyong entry ay nakatala bilang “payment of incentives or traveling expenses relative to the confidential operations of the OVP,” ngunit hindi ito kabilang sa mga pinahihintulutang gastusin sa ilalim ng Item 4.8 ng Joint Circular No. 2015-01 ng COA, Department of Budget and Management (DBM), at iba pang kaugnay na ahensya na nagtatakda ng mga panuntunan sa paggamit ng Confidential and Intelligence Funds (CIF).
Dahil dito, naglabas ang audit team ng isang supplemental Audit Observation Memorandum (AOM) upang itala ang umano’y paglabag sa umiiral na mga patakaran.
Nang tanungin ni House prosecution lead legal counsel Atty. Lorna Kapunan kung anong partikular na dokumento ang isinumite ng OVP bilang suporta sa naturang ₱10 milyong gastusin, sinabi ni Wamil na acknowledgment receipts lamang ang naiprisinta ng tanggapan.
Aniya, wala umanong direktang dokumentong nagpapatunay sa mismong disbursement o pagbabayad para sa naturang item.
Samantala, sinabi ni House Prosecution Team legal spokesperson Atty. Benjamin Tolosa Jr. na nakahanda ang prosekusyon na patunayan, gamit ang mga rekord mismo ng OVP, na ang buong ₱125 milyong confidential fund ay na-disburse sa loob lamang ng 11 araw.
Ito ay matapos tanggihan ng kampo ng depensa ang stipulation ng prosekusyon na natanggap ng OVP ang confidential funds noong Disyembre 20, 2022 at naubos ang mga ito bago matapos ang Disyembre ng parehong taon.
Ayon kay Tolosa, kahit hindi pumayag ang depensa sa stipulation, nananatiling kumpiyansa ang prosekusyon na maipapakita sa korte ang mga dokumentong magpapatunay sa kanilang pahayag.
Sa kanyang testimonya, ipinaliwanag ni Wamil na nakasaad sa Physical and Financial Plan ng OVP na ang cash advance ay inilaan para sa apat na quarter ng taong 2022. Gayunman, ang liquidation report na isinumite ng OVP ay sumasaklaw lamang sa panahon mula Disyembre 21 hanggang Disyembre 31, 2022.
Inihayag din ni Tolosa na nagsumite ang OVP ng revised accomplishment report matapos makita ng COA ang mga hindi pagkakatugma o discrepancies sa orihinal na mga dokumentong inihain nito.
Ayon sa kanya, ang pagsusumite ng binagong ulat ay nagpapakita na kinilala mismo ng OVP na may kailangang itama o kompletuhin sa naunang isinumiteng accomplishment report.
Sinabi naman ni House impeachment trial spokesperson at Kabataan Party-list Rep. Atty. Renee Co na malinaw ang mga panuntunang itinakda ng COA sa paggamit ng Confidential and Intelligence Funds, ngunit hindi umano nagtutugma ang mga dokumentong inihain ng OVP sa mga itinakdang rekisito.
Ayon kay Co, ipinaliwanag nang detalyado ni Wamil sa pagdinig ang mga dokumentong kinakailangang isumite ng isang ahensya upang maayos na ma-liquidate ang confidential funds.
Dagdag pa niya, lumitaw ang mga hindi pagkakatugma nang ihambing ang mga rekord ng OVP sa mga umiiral na alituntunin ng COA.
Binanggit din ni Co na wala umanong acknowledgment receipts na kalakip sa unang liquidation report ng OVP at ang mga ito ay naisumite lamang makalipas ang humigit-kumulang 11 buwan.
Ang paggamit ng confidential funds ng Office of the Vice President noong 2022 ang isa sa mga pangunahing usaping sinusuri sa nagpapatuloy na impeachment trial ni Vice President Sara Duterte sa Senado. Kabilang sa mga isyung tinatalakay ang pagsunod ng OVP sa Joint Circular No. 2015-01 ng COA at DBM na nagtatakda ng mga pinahihintulutang gastusin, mga kinakailangang dokumento, at mga pamantayan sa pag-liquidate ng Confidential and Intelligence Funds.
Nauna nang iginiit ng Office of the Vice President na ang mga opisyal at personal na biyahe ni Duterte sa ibang bansa ay hindi pinondohan ng pondo ng pamahalaan. Ang testimonya ni Wamil at ang mga pahayag ng House prosecution team ay bahagi ng mga ebidensyang inihaharap sa impeachment proceedings, habang inaasahang maghahain din ng mga kontra-ebidensya at paliwanag ang kampo ng depensa sa mga susunod na pagdinig.

DC Alviar
Professor DC Alviar is a tenured associate professor at National University (NU) Manila and a steering committee member of the Philippine International Studies Organization (PHISO). He has contributed to NU's community extension initiatives that introduced the five disciplines of a learning organization (Senge, 1990) to communities within a local government unit. He writes and edits local reports for Mega Scene. He graduated with Master of Development Communication (MDC) and Doctor of Communication (DComm) degrees from the University of the Philippines (UP) Open University in Los Baños and was awarded with a Commission on Higher Education (CHED) SIKAP grant. He previously served as editor-in-chief of The Adamson News and his high school publication Ang Ugat.





