MANILA, Philippines | Kinumpirma ng Anti-Money Laundering Council (AMLC) na umabot sa P193.7 milyon ang mga natukoy na transaksyon sa joint bank accounts nina dating Pangulong Rodrigo Duterte at Vice President Sara Duterte sa iisang araw noong Marso 28, 2014, batay sa mga rekord na iniharap sa impeachment trial ng bise presidente noong Oktubre 5.
Ang kabuuang P193,705,615.88 ay binuo ng ilang magkakahiwalay na transaksyon na nakatala sa AMLC records. Kabilang dito ang mga halagang P41.72 milyon, P55.13 milyon, tatlong transaksyong tig-P20 milyon, at P16.85 milyon.
Sa pagtatanong ni private prosecutor Mae Divinagracia, kinumpirma ni AMLC Executive Director Ronel Buenaventura na ang mga account na tinukoy sa rekord ay joint accounts nina Rodrigo Duterte at Sara Duterte.
“The first was from former President Rodrigo Roa Duterte and Sara Z. Duterte, so this is a joint account,” ani Buenaventura sa kanyang testimonya, ayon sa mga ulat ng mga pangunahing news organization.
Ang mga rekord ay iniharap bilang bahagi ng ebidensiya ng prosecution kaugnay ng Article II ng impeachment complaint laban kay Vice President Duterte, na tumatalakay sa alegasyon ng unexplained wealth. Ayon sa House prosecution, ang mga financial records ay mula mismo sa mga ulat na isinumite ng mga bangko at iba pang covered institutions sa AMLC.
Sa hiwalay ngunit kaugnay na bahagi ng testimonya, sinabi ni Buenaventura na may kabuuang P4.4 bilyong covered at suspicious transactions na naiugnay sa mga account ni Sara Duterte at ng kanyang asawang si Manases Carpio mula 2007 hanggang 2025. Ang halaga ay matapos itama ng isang bangko ang naunang datos. Sa kabuuan, P1.63 bilyon ang naitalang inflows, P1.31 bilyon ang outflows, habang P1.46 bilyon ang hindi matukoy sa summary kung pumasok o lumabas na pondo.
Mahalagang linawin na ang terminong covered transaction ay hindi katumbas ng ilegal na transaksyon. Ayon sa AMLC, ang covered transaction ay karaniwang transaksyong lampas P500,000 sa loob ng isang banking day. Ang suspicious transaction naman ay maaaring iulat anuman ang halaga kapag may mga sirkumstansiyang itinakda sa batas, kabilang ang kawalan ng malinaw na legal o pangkalakal na layunin, hindi pagkakatugma ng halaga sa kakayahang pinansyal ng kliyente, o posibleng kaugnayan sa ilegal na aktibidad.
Ibig sabihin, ang halagang P193.7 milyon na ipinakita sa impeachment court ay kabuuang halaga ng mga naitalang transaksyon sa nasabing araw at hindi, sa sarili nito, patunay na P193.7 milyon ang bagong yaman o perang pag-aari nina Rodrigo at Sara Duterte.
Sa parehong paglilitis, iniharap din ng prosecution ang dalawang malalaking transaksyon sa isa pang joint account nina Rodrigo at Sara Duterte sa BPI. Kabilang dito ang humigit-kumulang P9.1 milyon na cash withdrawal noong Abril 8, 2013 at P9.78 milyon na transaksyon noong Marso 9, 2011.
Ang pagbusisi sa mga rekord ng AMLC ay bahagi ng impeachment proceedings laban kay Sara Duterte. Noong Oktubre 5, pinayagan ng Senate impeachment court si Buenaventura na tumestigo hinggil sa financial records, at inaasahang magpapatuloy ang cross-examination sa kanya habang sinusuri ng depensa ang paraan ng pagkuha at pagpresenta ng mga rekord.
Ang Anti-Money Laundering Act of 2001 ang nagtatakda sa AMLC bilang pangunahing mekanismo ng bansa para sa pagtanggap at pagsusuri ng covered at suspicious transaction reports mula sa mga institusyong saklaw ng batas. Sa mga kasalukuyang alituntunin ng AMLC, kinakailangang iulat ng covered persons ang mga kwalipikadong transaksyon at panatilihin ang mga rekord na maaaring gamitin sa financial intelligence analysis.

DC Alviar
Professor DC Alviar is a tenured associate professor at National University (NU) Manila and a steering committee member of the Philippine International Studies Organization (PHISO). He has contributed to NU's community extension initiatives that introduced the five disciplines of a learning organization (Senge, 1990) to communities within a local government unit. He writes and edits local reports for Mega Scene. He graduated with Master of Development Communication (MDC) and Doctor of Communication (DComm) degrees from the University of the Philippines (UP) Open University in Los Baños and was awarded with a Commission on Higher Education (CHED) SIKAP grant. He previously served as editor-in-chief of The Adamson News and his high school publication Ang Ugat.





