MANILA, Pilipinas | Nobyembre 19, 2026 | Kinumpirma ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na walang pinirmahang kasunduan sa ilalim ng Pax Silica Initiative sa pagbisita ni United States President Donald Trump sa Pilipinas, kasunod ng mga tanong kung magiging bahagi ng kanilang bilateral meeting ang kontrobersiyal na proyektong pangteknolohiya at industriya.
Sa isang panayam sa Malacañang noong Nobyembre 18, sinabi ni Marcos na hindi tinalakay ang kasunduan noong bumisita si Trump. Kinumpirma rin ni US Ambassador to the Philippines Lee Lipton na walang nakatakdang signing ceremony para sa inisyatiba.
Ang Pax Silica ay isang programang pinangungunahan ng Estados Unidos na inilunsad noong Disyembre 2025 upang palakasin at tiyakin ang seguridad ng mga pandaigdigang supply chain para sa artificial intelligence (AI), semiconductors, mahahalagang mineral, advanced manufacturing at iba pang teknolohiyang estratehiko.
Sumali ang Pilipinas sa inisyatiba noong Abril 2026 bilang ika-13 kasaping bansa. Sa ilalim ng planong pakikipagtulungan ng Maynila at Washington, itatayo ang isang industrial at advanced manufacturing hub sa New Clark City sa Capas, Tarlac, bilang bahagi ng Luzon Economic Corridor. Saklaw ng panukalang pagpapaunlad ang humigit-kumulang 4,000 ektarya na nakatuon sa paggawa ng mga sangkap at produktong kailangan sa industriya ng semiconductors at iba pang makabagong teknolohiya.
Ayon sa Presidential Communications Office (PCO), sinabi ni Marcos sa kanyang State of the Nation Address noong Hulyo na inaasahang makatutulong ang proyekto sa pagpapalakas ng kakayahang industriyal ng bansa, paglikha ng de-kalidad na trabaho at pag-akit ng dayuhang pamumuhunan. Tinataya naman ng Bases Conversion and Development Authority (BCDA) na maaaring umabot sa US40bilyonhanggangUS70 bilyon ang pamumuhunan kapag ganap nang nadebelop ang proyekto.
Gayunman, nakaharap ang inisyatiba sa mga pagtutol mula sa mga magsasaka, katutubong pamayanan at mga grupong pangkalikasan dahil sa mga pangamba tungkol sa paggamit ng lupa, posibleng paglilipat ng mga komunidad, pangangailangan sa tubig at enerhiya, at epekto nito sa kapaligiran.
Noong Agosto, iniulat na wala pang naisusumiteng aplikasyon para sa environmental impact assessment (EIA) ng mismong panukalang proyekto sa Department of Environment and Natural Resources (DENR). Sinabi rin ng BCDA na kailangan ang patuloy na konsultasyon sa lokal na pamahalaan at mga komunidad na maaaring maapektuhan.
Sa kabila ng hindi paglagda sa panahon ng pagbisita ni Trump, hindi nangangahulugan ang hakbang na kanselado na ang proyekto. Sa isang briefing ng Malacañang noong Oktubre 13, sinabi ng PCO, batay sa impormasyon mula sa BCDA, na nagpapatuloy ang pag-uusap ng mga panig tungkol sa mga detalye ng kasunduan at inaasahan pa rin ang paglagda bago matapos ang 2026.
Samantala, nananatiling mahalagang usapin ang magiging kondisyon ng pakikipagtulungan, kabilang ang pangangalaga sa kapaligiran, karapatan ng mga komunidad at pangmatagalang pakinabang nito sa ekonomiya ng Pilipinas.

DC Alviar
Professor DC Alviar is a tenured associate professor at National University (NU) Manila and a steering committee member of the Philippine International Studies Organization (PHISO). He has contributed to NU's community extension initiatives that introduced the five disciplines of a learning organization (Senge, 1990) to communities within a local government unit. He writes and edits local reports for Mega Scene. He graduated with Master of Development Communication (MDC) and Doctor of Communication (DComm) degrees from the University of the Philippines (UP) Open University in Los Baños and was awarded with a Commission on Higher Education (CHED) SIKAP grant. He previously served as editor-in-chief of The Adamson News and his high school publication Ang Ugat.





