CEBU CITY, Cebu | Nobyembre 17, 2026 | Nauwi sa komprontasyon ang kilos-protesta laban sa pagbisita ni United States President Donald Trump sa Pilipinas at sa panukalang Pax Silica initiative sa Cebu City noong Lunes, Nobyembre 16, matapos magkaroon ng sagupaan ang mga pulis at demonstrador sa Colon Street. Dalawang pulis ang nagtamo ng minor injuries, habang iniulat din ng mga organisasyong nag-organisa ng protesta ang paggamit umano ng puwersa ng mga awtoridad at pagkasugat ng ilang mamamahayag.
Batay sa ulat ng Cebu City Police Office (CCPO), tinatayang 450 demonstrador, kabilang ang mga estudyante at miyembro ng mga progresibong grupo, ang lumahok sa protesta na nagsimula bandang alas-9 ng umaga at nagtapos bandang tanghali. Nagsimula ang pagkilos sa martsa mula Fuente Osmeña Circle patungong Colon Street.
Ayon sa pulisya, pinayagan nilang magpatuloy ang pagtitipon sa kabila ng kawalan ng permit bilang pagkilala sa karapatan ng publiko sa malayang pagpapahayag at mapayapang pagtitipon. Gayunman, nagkaroon umano ng tensyon nang magsunog ng effigy na naglalarawan kay Trump ang ilang demonstrador, sa kabila ng naunang kasunduan na hindi ito gagawin.
Ipinaliwanag ng CCPO na mapanganib ang pagsusunog dahil may mga kable ng kuryente sa itaas ng lugar. Nang tangkaing apulahin ng mga tauhan ng Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office ang apoy, isang demonstrador umano ang nakipagbuno sa isang opisyal upang agawin ang fire extinguisher. Nauwi ito sa komosyon nang makialam ang mga pulis.
Magkaiba naman ang bersiyon ng mga organisador. Ayon sa Bagong Alyansang Makabayan (BAYAN) Central Visayas, gumamit umano ng puwersa ang mga pulis, kabilang ang pagbuga ng fire extinguisher sa direksiyon ng mga demonstrador at pagdakip sa ilang kalahok. Iniulat din ng Kilusang Magbubukid ng Pilipinas-Cebu ang pagkasugat ng ilang raliyista at ilang tangkang pag-aresto.
Iniulat naman ng National Union of Journalists of the Philippines (NUJP) Cebu na dalawang mamamahayag na nagko-cover sa insidente ang nasaktan. Ang isa ay tinamaan ng police shield habang ang isa naman ay nakalanghap ng pulbos mula sa fire extinguisher. Nanawagan ang NUJP Cebu sa mga awtoridad na magsagawa ng patas na imbestigasyon at panagutin ang sinumang mapatutunayang lumabag sa karapatan ng mga mamamahayag.
Nakasentro rin ang protesta sa pagtutol sa Pax Silica, isang inisyatibang pinangungunahan ng Estados Unidos upang palakasin ang mga supply chain para sa mahahalagang teknolohiya, kabilang ang artificial intelligence, semiconductors, advanced manufacturing at critical minerals.
Kabilang sa mga planong kaugnay ng inisyatiba ang pagtatayo ng isang 4,000-acre o humigit-kumulang 1,618-ektaryang industrial at technology hub sa New Clark City sa Capas, Tarlac. Nagpahayag ng pangamba ang mga magsasaka at progresibong grupo tungkol sa posibleng epekto nito sa mga lupang sakahan at kabuhayan ng mga lokal na komunidad, kabilang ang mga katutubong Aeta.
Sa usapin ng karapatang magprotesta, ginagarantiyahan ng Article III, Section 4 ng 1987 Philippine Constitution ang kalayaan sa pagpapahayag at mapayapang pagtitipon. Itinatakda rin ng Batas Pambansa Blg. 880 o Public Assembly Act of 1985 ang mga tuntunin sa pagsasagawa ng mga pampublikong pagtitipon at ang obligasyon ng mga awtoridad na pairalin ang maximum tolerance.
Samantala, sinabi ng CCPO na iniimbestigahan nito ang insidente at pinag-aaralan ang posibleng pagsasampa ng kaso laban sa mga mapatutunayang responsable sa kaguluhan at pagkasugat ng mga pulis.
Ang protesta sa Cebu ay bahagi ng mas malawak na pagkilos laban sa pagbisita ni Trump at sa mga patakarang pang-ekonomiya at pangseguridad na iniuugnay sa Pax Silica initiative, kasabay ng pagdaraos ng ASEAN Summit sa Pilipinas.

DC Alviar
Professor DC Alviar is a tenured associate professor at National University (NU) Manila and a steering committee member of the Philippine International Studies Organization (PHISO). He has contributed to NU's community extension initiatives that introduced the five disciplines of a learning organization (Senge, 1990) to communities within a local government unit. He writes and edits local reports for Mega Scene. He graduated with Master of Development Communication (MDC) and Doctor of Communication (DComm) degrees from the University of the Philippines (UP) Open University in Los Baños and was awarded with a Commission on Higher Education (CHED) SIKAP grant. He previously served as editor-in-chief of The Adamson News and his high school publication Ang Ugat.





