MANILA | Isang malawak na alyansa ng mga organisasyong panlipunan, grupong relihiyoso, akademiko, magsasaka, estudyante, environmental advocates at mga katutubong komunidad ang inilunsad noong Agosto 31 upang tutulan ang planong Pax Silica Industrial Hub sa New Clark City, Capas, Tarlac.
Tinawag na No to Pax Silica Network, nananawagan ang grupo na ihinto ang proyekto dahil sa pangamba sa posibleng epekto nito sa kalikasan, kabuhayan, lupang ninuno at pambansang soberanya. Kabilang sa mga bumuo ng network ang mga kinatawan ng civil society, religious groups, academe, environmental advocates, farmers, students at Aeta communities.
Partikular na binigyang-diin ng mga Aeta mula sa Sitio Sapang Kawayan ang kanilang pangamba sa posibleng pagkawala ng bahagi ng kanilang ancestral domain. Ayon kay Aeta chieftain Petronila Capiz-Muñoz, hindi malinaw sa kanilang komunidad ang mga detalye ng proyekto at kung paano nito maaapektuhan ang kanilang mga tahanan, lupang ninuno at mga lugar na mahalaga sa kanilang kultura.
Ang Pax Silica ay isang inisyatibang pinangungunahan ng Amerika na naglalayong palakasin ang supply chains para sa semiconductors, artificial intelligence at iba pang kritikal na teknolohiya at mineral. Sumali ang Pilipinas sa inisyatiba noong Abril 2026. Kasunod nito, inihayag ang plano para sa isang humigit-kumulang 1,600-ektaryang industrial hub sa New Clark City bilang bahagi ng Luzon Economic Corridor.
Ayon sa administrasyong Marcos, makatutulong ang proyekto sa paglikha ng trabaho, pag-akit ng pamumuhunan at pagpapalakas ng papel ng Pilipinas sa global AI at advanced manufacturing supply chain. Inilarawan mismo ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang Pax Silica bilang isang magandang oportunidad sa pamumuhunan, basta’t kapaki-pakinabang ito sa lahat ng panig.
Gayunman, hindi lamang mga grupong aktibista ang nagpahayag ng pangamba. Noong Agosto, nanawagan din ang mga magsasaka at Aeta community sa Capas para ihinto ang proyekto, habang sinabi ng ilang residente na maaaring maapektuhan ang kanilang sakahan, pinagkukunan ng tubig at kabuhayan. Ayon sa Philippine Star, halos 400,000 verified signatures ang nakalap sa isang petisyon laban sa proyekto.
May kaugnayan din ang usapin sa mas mahabang kasaysayan ng lupain sa paligid ng Clark. Ang malaking bahagi ng dating Clark military reservation ay naging sentro ng presensiyang militar ng Estados Unidos hanggang sa pagwawakas ng base agreement noong unang bahagi ng dekada 1990. Matapos nito, ang dating military lands ay unti-unting ginawang mga economic at urban development zones, kabilang ang New Clark City. Ang kasaysayang ito ay muling naging mahalagang bahagi ng debate sa paggamit ng lupain at karapatan ng mga katutubong komunidad.
Samantala, patuloy na pinag-aaralan ng pamahalaan ang mga detalye ng proyekto at mga posibleng epekto nito. Nanawagan naman ang mga tumututol ng mas malawak at makabuluhang konsultasyon sa mga komunidad na maaaring maapektuhan bago isulong ang proyekto.
Sa gitna ng lumalaking debate, nananatiling sentro ng usapin kung paano pagsasabayin ang pangakong pamumuhunan at teknolohikal na pag-unlad sa pangangalaga sa kapaligiran, karapatan ng mga katutubo at kabuhayan ng mga lokal na residente.
ADVERTISEMENT
Si Venus L Peñaflor ay naging editor-in-chief ng Newsworld, isang lokal na pahayagan ng Laguna. Publisher din siya ng Daystar Gazette at Tutubi News Magazine. Siya ay isa ring pintor at doll face designer ng Ninay Dolls, ang unang Manikang Pilipino. Kasali siya sa DesignCrowd sa rank na #305 sa 640,000 graphic designers sa buong daigdig. Kasama din siya sa unang Local TV Broadcast sa Laguna na Beyond Manila. Aktibong kasapi siya ng San Pablo Jaycees Senate bilang isang JCI Senator.
- Venus L Peñaflor
- Venus L Peñaflor
- Venus L Peñaflor
- Venus L Peñaflor
