MAYNILA – Pormal nang bubuksan ng Senado ngayong Lunes, Hulyo 6, ang impeachment trial ni Vice President Sara Duterte, isang makasaysayang paglilitis na maaaring magpasya kung mananatili siya sa kanyang puwesto o tuluyang madidiskuwalipika sa paghawak ng anumang pampublikong posisyon sa hinaharap kung mapapatunayang nagkasala. Ang paglilitis ay inaasahang tatagal ng 92 hearing days at nangangailangan ng boto ng hindi bababa sa 16 sa 24 na senador upang magkaroon ng hatol na pagkakasala.
Nakatakdang magtipon ang Senado bilang impeachment court mamayang alas dos ng hapon, kung saan inatasan si Duterte na humarap nang personal o sa pamamagitan ng kanyang legal na kinatawan, alinsunod sa summons na inilabas ng korte noong nakaraang linggo. Inaasahan ding pormal na ihaharap ng House prosecution panel ang Articles of Impeachment, habang maghahain naman ng kanilang entry of appearance ang kampo ng bise presidente.
Sa unang araw ng paglilitis, inaasahang tututukan muna ng impeachment court ang mga usaping procedural, kabilang ang pagtanggap sa pagharap ng magkabilang panig, pagtatakda ng mga alituntunin ng paglilitis, iskedyul ng paghahain ng mga pleadings, at iba pang paunang legal na usapin. Ayon sa prosecution panel, wala munang ihaharap na testigo o ebidensiya sa pagbubukas ng paglilitis upang matiyak na maayos at malinaw ang magiging proseso ng pagdinig.
Inihain ng House of Representatives ang impeachment complaint laban kay Duterte matapos siyang akusahan ng umano’y maling paggamit ng confidential at intelligence funds, pagkakaroon ng hindi maipaliwanag na yaman, panunuhol, at betrayal of public trust. Kabilang din sa mga alegasyon ang umano’y pagbabanta laban kina Pangulong Ferdinand Marcos Jr., First Lady Liza Araneta-Marcos, at dating House Speaker Martin Romualdez. Mariin namang itinanggi ni Duterte ang lahat ng paratang at iginiit na ang impeachment case ay may motibong pulitikal.
Sa mga susunod na araw ng paglilitis, inaasahang ihaharap ng House prosecution panel bilang mga unang testigo sina Atty. Jeremy Lotoc, regional director ng National Bureau of Investigation sa Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao; John Mark Calilung, senior agent ng NBI Cyber Investigation and Assessment Center; at Capt. Belinda Bello, executive director ng House Legislative Security Bureau. Ang kanilang testimonya ay inaasahang susuporta sa unang artikulo ng impeachment na may kaugnayan sa umano’y grave threat at assassination plot laban sa Pangulo, Unang Ginang, at dating House Speaker.
Hinikayat naman ni Senate President Sherwin Gatchalian ang publiko na subaybayan ang buong proseso upang higit na maunawaan ang impeachment proceedings. Ayon sa kanya, sisikapin ng impeachment court na ipaliwanag sa payak na paraan ang bawat hakbang ng paglilitis upang maging mas madaling maintindihan ng mga mamamayan ang proseso.
Bilang paghahanda sa pagbubukas ng paglilitis, nagtalaga ang Philippine National Police National Capital Region Police Office ng mahigit 6,000 pulis sa paligid ng Senado upang tiyakin ang kaayusan at seguridad habang inaasahan ang pagdalo ng mga tagasuporta at kritiko ng bise presidente.
Ang impeachment trial ni Duterte ang kauna-unahang impeachment trial ng isang nakaupong bise presidente sa kasaysayan ng Pilipinas. Bukod sa magiging epekto nito sa kanyang panunungkulan, inaasahan ding magkakaroon ito ng malaking impluwensiya sa pulitikal na kalagayan ng bansa at sa paghahanda para sa halalan sa 2028.
DC Alviar
Professor DC Alviar is a tenured associate professor at National University (NU) Manila and a steering committee member of the Philippine International Studies Organization (PHISO). He has contributed to NU's community extension initiatives that introduced the five disciplines of a learning organization (Senge, 1990) to communities within a local government unit. He writes and edits local reports for Mega Scene. He graduated with Master of Development Communication (MDC) and Doctor of Communication (DComm) degrees from the University of the Philippines (UP) Open University in Los Baños and was awarded with a Commission on Higher Education (CHED) SIKAP grant. He previously served as editor-in-chief of The Adamson News and his high school publication Ang Ugat.
- DC Alviar
- DC Alviar
- DC Alviar
- DC Alviar
