MANILA, Philippines – Tinatayang mahigit 130,000 high-quality jobs ang maaaring malikha ng panukalang Pax Silica development sa New Clark City sa Tarlac, ayon sa Bases Conversion and Development Authority (BCDA), kasabay ng layunin ng pamahalaan na gawing sentro ng advanced manufacturing at artificial intelligence supply chain ang Pilipinas. Gayunman, kinakaharap ng proyekto ang pagtutol ng ilang environmental at progressive groups na nangangamba sa epekto nito sa kalikasan, suplay ng tubig, enerhiya, at pambansang soberanya.
Sa isang press briefing sa Malacañang noong Huwebes, sinabi ni BCDA President at Chief Executive Officer Joshua Bingcang na maaaring makahikayat ang proyekto ng US$40 bilyon hanggang US$70 bilyon na pamumuhunan kapag ganap na itong nadebelop. Aniya, magbubukas ito ng libu-libong oportunidad para sa mga Filipino engineers, researchers, computer science graduates, technicians, at iba pang highly skilled professionals.
Ayon kay Bingcang, layunin ng proyekto na baligtarin ang matagal nang “brain drain” sa bansa at hikayatin ang mga Pilipinong eksperto na magtrabaho at bumuo ng karera sa loob ng Pilipinas.
Ang Pax Silica ay isang panukalang high-technology manufacturing at innovation hub sa ilalim ng Luzon Economic Corridor. Nakatuon ito sa pagpapalakas ng global supply chain para sa artificial intelligence, semiconductors, critical minerals, electronics, data centers, at iba pang high-value industries. Bahagi rin ng plano ang lokal na pagproseso ng nickel at copper upang makalikha ng mas mataas na halaga ng mga produktong iluluwas sa ibang bansa sa halip na mag-export lamang ng hilaw na mineral.
Saklaw ng panukalang industrial estate ang humigit-kumulang 1,620 ektarya sa loob ng 9,450-ektaryang New Clark City. Ang Pilipinas ay naging ika-13 bansang sumali sa Pax Silica coalition noong Abril, na ngayon ay binubuo na ng mahigit 30 kalahok na bansa.
Kasabay ng pag-anunsyo ng proyekto, nagsagawa ng mga protesta ang ilang progressive organizations noong paggunita ng Araw ng Kalayaan noong Hunyo. Kinondena nila ang Pax Silica bilang bahagi umano ng lumalawak na economic at strategic partnership ng Pilipinas at Estados Unidos.
Ipinahayag din ng Kalikasan People’s Network for the Environment at iba pang environmental advocates ang kanilang pag-aalala sa posibleng epekto ng malalaking AI data centers at semiconductor facilities sa suplay ng tubig at enerhiya. Ayon sa grupo, kilala ang ganitong mga pasilidad na nangangailangan ng malaking konsumo ng tubig para sa cooling systems at mataas na demand sa kuryente. Nananawagan sila ng masusing environmental impact assessment at higit na transparency bago tuluyang aprubahan ang proyekto.
May ilan ding sektor na nangangamba sa posibilidad ng displacement ng mga komunidad, epekto sa lokal na agrikultura, at lawak ng magiging partisipasyon ng mga dayuhang kumpanya sa proyekto. Ang iba naman ay nagtatanong kung sapat ang magiging pakinabang ng Pilipinas sa value chain kumpara sa magiging paggamit ng lupa, mineral resources, tubig, at enerhiya.
Bilang tugon sa mga isyung ito, tiniyak ng Malacañang at BCDA na wala pang pinal na kasunduan na lalabag sa pambansang interes at lahat ng hakbang ay daraan sa umiiral na batas ng Pilipinas.
Sinabi ni Palace Press Officer Claire Castro na inatasan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang mga kinauukulang ahensiya na tiyaking mapoprotektahan ang kapaligiran, hindi maaapektuhan ang soberanya ng bansa, at hindi mapapalayas ang mga residente nang walang naaangkop na proseso at kompensasyon.
Iginiit din ni Bingcang na susunod ang Pax Silica sa lahat ng pambansa at internasyonal na environmental standards. Ayon sa BCDA, bahagi ng plano ang paggamit ng surface water harvesting, kabilang ang pagtatayo ng impounding dams upang mangolekta ng tubig-ulan, at ang pagbuo ng sariling power generation facilities upang hindi umano makadagdag sa kasalukuyang demand ng national grid.
Samantala, sinabi rin ng BCDA na mahigit 30 kumpanya na ang nagpahayag ng interes na mamuhunan sa proyekto, bagaman hindi pa maaaring tumanggap ng pormal na commitments hangga’t hindi natatapos ang framework agreement na magsisilbing gabay sa implementasyon nito.
Habang patuloy na itinutulak ng pamahalaan ang Pax Silica bilang isang makasaysayang oportunidad para sa industriyalisasyon at paglikha ng mataas na kalidad na trabaho, nananatiling hinihingi ng mga kritiko ang mas malinaw na mga garantiya sa pangangalaga sa kalikasan, sapat na suplay ng tubig at kuryente, proteksiyon sa mga komunidad, at transparency sa mga kasunduang kaugnay ng proyekto.
DC Alviar
Professor DC Alviar is a tenured associate professor at National University (NU) Manila and a steering committee member of the Philippine International Studies Organization (PHISO). He has contributed to NU's community extension initiatives that introduced the five disciplines of a learning organization (Senge, 1990) to communities within a local government unit. He writes and edits local reports for Mega Scene. He graduated with Master of Development Communication (MDC) and Doctor of Communication (DComm) degrees from the University of the Philippines (UP) Open University in Los Baños and was awarded with a Commission on Higher Education (CHED) SIKAP grant. He previously served as editor-in-chief of The Adamson News and his high school publication Ang Ugat.
- DC Alviar
- DC Alviar
- DC Alviar
- DC Alviar
