MANILA, Philippines | Muling tataas ang presyo ng diesel, gasolina at kerosene sa buong bansa simula ngayon, Martes, Agosto 25, habang patuloy na nararamdaman ng mga mamimili ang epekto ng pandaigdigang krisis sa enerhiya na pinalala ng digmaan ng Estados Unidos at Iran at ng matinding pagkaantala sa pagdaan ng mga tanker sa Strait of Hormuz.
Ayon sa Department of Energy (DOE), tataas ng P2.31 kada litro ang diesel, P1.08 ang gasolina, at P0.95 ang kerosene para sa linggong Agosto 25 hanggang 31. Sakop ng gasoline adjustment ang RON 91, RON 95 at RON 97. Ang ilang kompanya ng langis ay nagtakda naman ng bahagyang magkakaibang halaga, alinsunod sa kanilang sariling pricing advisories.
Ipinaliwanag ni Energy Secretary Sharon Garin na ang pagtaas ay dulot ng galaw ng pandaigdigang merkado ng langis at hindi ng kakulangan ng suplay sa bansa. Ayon sa DOE, patuloy nitong minomonitor ang antas ng imbentaryo at suplay upang maiwasan ang hoarding at iba pang problema sa distribusyon.
Ang bagong dagdag-presyo ay kasunod ng malaking oil price hike noong nakaraang linggo. Mula Agosto 18 hanggang 24, tumaas ng P2.49 kada litro ang gasolina, P3.84 ang diesel at P5.01 ang kerosene. Dalawang linggo lamang bago nito ay nakaranas ang mga motorista ng malalaking rollback.
Sa kabuuan, nangangahulugan ito na sa loob lamang ng dalawang linggo ay nadagdagan ng P3.57 kada litro ang gasolina, P6.15 ang diesel at P5.96 ang kerosene, batay sa DOE adjustments. Mas malaking epekto ang maaaring maramdaman ng mga gumagamit ng diesel dahil pangunahing gamit ito sa mga pampublikong sasakyan, trak, makinang pang-agrikultura at iba pang sasakyang pangkargamento.
Ang pagtaas sa Pilipinas ay bahagi ng mas malawak na problema sa pandaigdigang energy market. Patuloy ang tensyon sa pagitan ng Washington at Tehran matapos ang ilang buwang digmaan, habang nananatiling hindi tiyak ang normal na pagdaan ng mga barko sa Strait of Hormuz, isang mahalagang daanan ng langis mula sa Persian Gulf patungo sa mga pamilihan sa Asya at iba pang bahagi ng mundo. Ayon sa Reuters, humina ang pag-asa sa mabilis na diplomatic settlement at patuloy na itinuturing ng mga oil trader na maaaring magtagal ang krisis sa Hormuz.
Mahalaga ang Strait of Hormuz sa pandaigdigang ekonomiya dahil dito dumaraan ang napakalaking bahagi ng kalakalang enerhiya. Batay sa U.S. Energy Information Administration, nasa 20.9 milyong barrels kada araw ang karaniwang oil flows sa Strait noong unang kalahati ng 2025, katumbas ng humigit-kumulang 20 porsiyento ng konsumo ng petroleum liquids sa buong mundo at mahigit isang-kapat ng pandaigdigang maritime oil trade.
Mas matindi ang naging epekto ng kasalukuyang krisis sa refined fuels gaya ng diesel at gasolina. Ayon sa pagsusuri ng Reuters noong Agosto 24, tinatayang bumaba ng 21 porsiyento ang pag-angkat ng Asia ng light at middle distillates, kabilang ang diesel, jet fuel at gasolina, kumpara sa average bago magsimula ang digmaan. Tinatayang nasa 257,000 barrels kada araw ang arrivals ng naturang refined products sa Pilipinas ngayong Agosto, mas mababa kaysa sa average na 362,000 barrels kada araw bago ang conflict.
Hindi lamang dami ng crude oil ang problema. Ayon sa Reuters, nahihirapan ang mga refinery sa Asya na makakuha ng tamang uri ng crude na kailangan para sa paggawa ng diesel at iba pang refined fuels. Dahil dito, nananatiling mataas ang refining margins at presyo ng mga produktong petrolyo kahit may ilang daloy pa rin ng crude oil patungo sa Asya.
Sa Pilipinas, naging sensitibo ang bansa sa ganitong external shocks dahil malaking bahagi ng pangangailangan nito sa langis ay nakadepende sa imported fuel. Noong Marso, sinabi ng Department of Finance na patuloy na minomonitor ng pamahalaan ang epekto ng U.S., Israel at Iran conflict sa global oil prices at ekonomiya ng bansa. Sinabi rin ng ahensya na may oil buffer ang Pilipinas na katumbas ng humigit-kumulang 50 hanggang 60 araw ng national demand noong panahong iyon.
Samantala, pinalawak ng pamahalaan ang fuel subsidy para sa mga driver at operator ng public utility vehicles. Mula Agosto 15, itinaas ang subsidy mula P10 tungo sa P12 kada litro, habang sinabi ng DOE na ipagpapatuloy ang programa habang nananatiling mataas at pabagu-bago ang presyo ng langis.
Bagama’t sinabi ng DOE na walang agarang kakulangan ng fuel supply, nananatiling malaking panganib ang matagal na kaguluhan sa Middle East dahil maaaring magpatuloy ang mataas na presyo ng langis at refined fuels. Sinabi ng Reuters na ang pagbaba ng inventories, limitadong refining capacity at hindi tiyak na daloy ng langis sa Strait of Hormuz ay maaaring magpanatili ng mataas na presyo sa pandaigdigang merkado sa mga susunod na buwan.
Para sa mga Pilipino, ang epekto ng krisis ay hindi lamang makikita sa presyo sa gasolinahan. Ang patuloy na pagtaas ng diesel at gasolina ay maaaring magdagdag sa gastos sa transportasyon, paghahatid ng mga produkto, agrikultura at iba pang negosyo, na maaaring magkaroon ng domino effect sa presyo ng mga pangunahing bilihin.
Ang susunod na galaw ng presyo ay mananatiling nakadepende sa pandaigdigang presyo ng crude oil, antas ng suplay ng refined fuels at higit sa lahat, sa magiging direksiyon ng digmaan ng U.S. at Iran at sa posibilidad ng pagbabalik sa normal ng maritime traffic sa Strait of Hormuz.
Carlo Juancho FuntanillaFrontend Developer, WordPress, Shopify
Contributing Editor
AMA ACLC San Pablo
- Carlo Juancho Funtanilla
- Carlo Juancho Funtanilla
- Carlo Juancho Funtanilla
- Carlo Juancho Funtanilla
