Saturday, June 27, 2026


Your Daily News Update About CALABARZON and Beyond.
ISSN 2799-1911

Home Blog Page 111

Uwan lumalakas sa WPS, Signal Nos. 4 at 5 itinaas, 1 milyon inilikas

0

MAYNILA – Nakataas ang Tropical Cyclone Wind Signal No. 4 sa walong lugar sa Luzon ngayong Lunes, habang nananatiling malakas si Typhoon Uwan sa West Philippine Sea, ayon sa state weather bureau PAGASA.

Sa 8 a.m. bulletin, sinabi ng PAGASA na patuloy ang pag-ulan at matitinding hangin sa mga lugar na nasa ilalim ng mas mataas na wind signals. Batahin ang sumusunod na talaan ng mga apektadong lugar:

TCWS No. 4
Luzon:
Western portion ng Nueva Vizcaya, western portion ng Mountain Province, southern Abra, western Ifugao, Benguet, central at southern Ilocos Sur, La Union, at northern at western Pangasinan.

TCWS No. 3
Luzon:
Western portion ng Isabela, southern Apayao, Kalinga, natitirang bahagi ng Ifugao, Abra at Mountain Province, northwestern Quirino, southern Ilocos Norte, natitirang Ilocos Sur, Pangasinan at Nueva Vizcaya, northern Nueva Ecija, northern at central Tarlac, at northern Zambales.

TCWS No. 2
Luzon:
Cagayan kasama ang Babuyan Islands, natitirang Isabela, Quirino, Apayao at Ilocos Norte, Aurora, natitirang Nueva Ecija, Tarlac at Zambales, Pampanga, Bulacan, Bataan, northern at central Quezon kabilang ang Polillo Islands, Metro Manila, Rizal, Laguna, Cavite, Batangas, northern Marinduque, northern Oriental Mindoro, northern Occidental Mindoro kabilang ang Lubang Islands, at western Camarines Norte.

TCWS No. 1
Luzon:
Batanes, northern Palawan kabilang ang Calamian at Cuyo Islands, natitirang Camarines Norte, Camarines Sur, Catanduanes, Albay, Sorsogon, western at central Masbate kabilang ang Ticao at Burias Islands, Romblon, natitirang Oriental at Occidental Mindoro, natitirang Quezon at Marinduque.
Visayas:
Northwestern Northern Samar, northern Iloilo, Capiz, Aklan, at northern at central Antique kabilang ang Caluya Islands.

Ayon sa PAGASA, huling namataan si Uwan 125 kilometro sa kanluran hilagang kanluran ng Bacnotan, La Union, taglay ang maximum sustained winds na 150 kilometers per hour malapit sa sentro at gustiness na aabot sa 185 kph. Kumikilos ito pakanluran hilagang kanluran sa 20 kph.

Inaasahan ng pagasa na sa susunod na 12 oras ay magpapatuloy si Uwan sa west northwestward o northwestward na direksyon. Habang tumatawid ito sa West Philippine Sea, posibleng muling lumakas sa Martes.

Pagsapit ng Miyerkoles, 12 Nobyembre, inaasahang liliko ito pahilagang silangan patungong Taiwan Strait. Inaasahang hihina ang bagyo sa mga susunod na araw. Sa forecast track, posibleng tumama ang sentro ni Uwan sa western Taiwan sa Huwebes, 13 Nobyembre.

Patuloy na pinapaalalahanan ng PAGASA ang publiko na bantayan ang heavy rainfall, posibleng pagbaha at landslide, at sumunod sa mga abiso ng kani-kanilang City Disaster Risk Reduction and Management Office.

Kaugnay nito, umabot na sa humigit kumulang isang milyong residente ang inilikas sa Luzon at Visayas sa pagtama ng super typhoon Uwan na unang nanalasa sa Bicol Region kahapon.

Batay sa pinagsamang ulat ng National Disaster Risk Reduction and Management Council at Philippine National Police, nasa 270,682 pamilya o 916,863 katao ang lumikas mula sa Ilocos Region, Cagayan Valley, Cordillera Administrative Region, Central Luzon, Calabarzon, Mimaropa, Bicol, Western Visayas, Central Visayas at Eastern Visayas.

Sa Catbalogan City, iniulat ng lokal na pulisya na dalawa ang nasawi, kabilang ang isang 64 anyos na babae na nadaganan ng debris at nabuwal na puno habang nag-eevacuate. Patuloy namang bineberipika ng Office of Civil Defense ang ulat na isa pang residente ang nalunod sa Viga, Catanduanes.

Ayon kay OCD Deputy Administrator Assistant Secretary Bernardo Rafaelito Alejandro IV, taglay ni super typhoon Uwan ang malalakas na hanging umaabot sa 185 kilometers per hour at pagbugso na 230 kph. Habang ibinibigay niya ang ulat, sinabi niyang nakararanas na ang Region 5 ng matitinding hangin at katamtaman hanggang malalakas na pag-ulan, partikular sa Catanduanes. Halos lahat ng lalawigan sa Bicol, maliban sa Sorsogon, ay nawalan ng kuryente pagsapit ng 9 a.m., bahagi nito ay preemptive shutdown.

Super Typhoon Uwan nagdudulot ng life-threatening conditions sa Camarines Norte

MAYNILA – Nagpapatuloy ang life threatening conditions sa Bicol Region habang dumadaan ang Super Typhoon Uwan sa coastal waters ng Camarines Norte ngayong hapon, ayon sa 2 PM bulletin ng PAGASA. Nanatiling nasa dangerous intensity ang bagyo at inaasahang magdudulot ng severe winds, heavy rainfall at storm surge sa malawak na bahagi ng Luzon at Visayas.
Dakong 1 PM, tinukoy ang sentro ng mata ng Uwan sa 135 km hilaga hilagang kanluran ng Virac, Catanduanes o 100 km hilaga silangan ng Daet, Camarines Norte. May maximum sustained winds itong 185 km/h malapit sa gitna, gustiness na umaabot sa 230 km/h, at central pressure na 935 hPa. Patuloy itong kumikilos pa west northwest sa bilis na 30 km/h.

Umaabot hanggang 900 km mula sa sentro ang lakas ng hangin na nasa strong hanggang typhoon force, ayon sa wind extent analysis ng PAGASA.


Malawak ang lugar na apektado ng Tropical Cyclone Wind Signals, mula Bicol hanggang Northern Luzon at ilang bahagi ng Visayas at Mindanao.

TCWS No. 5
Nasa extreme threat to life and property ang ilang bahagi ng Quirino, Nueva Vizcaya, Nueva Ecija, Aurora, Polillo Islands, Camarines Norte, Camarines Sur at Catanduanes.

TCWS No. 4
Nasa significant hanggang severe threat ang ilang bahagi ng Isabela, Quirino, Nueva Vizcaya, Ifugao, Benguet, Ilocos Sur, La Union, Pangasinan, Aurora, Nueva Ecija, Zambales, Tarlac, Pampanga, Bulacan, Rizal, Quezon at Bicol Region.

TCWS No. 3
Apektado rin ang Cagayan, Isabela, Apayao, Abra, Kalinga, Mountain Province, Ilocos Norte, Ilocos Sur, Zambales, Bataan, Tarlac, Pampanga, Metro Manila, Calabarzon, Marinduque, Albay, Sorsogon, Ticao at Burias Islands, at Northern Samar.

TCWS No. 2 at 1
Maraming bahagi pa ng Luzon, Visayas at Mindanao ang nasa ilalim ng gale force hanggang strong winds, kabilang ang Cagayan, Mindoro, Romblon, Leyte, Samar, Cebu, Negros, Bohol, Iloilo, Capiz, Aklan, Antique, Dinagat Islands, Surigao del Norte at Surigao del Sur.
Inaasahan ang heavy to intense rainfall sa mga lugar na nasa ilalim ng wind signals. Pinapaalalahanan ang publiko na tutukan ang Weather Advisory No. 10 para sa updated rainfall forecast.

Nagbabala ang PAGASA na ang local winds ay posibleng mas malakas sa coastal at upland areas. Maaaring makaranas ng storm force to typhoon force winds sa mga lugar na malapit o direktang dadaanan ng eyewall.

May high risk ng storm surge na posibleng lumampas sa 3 metro sa susunod na 48 oras sa mga coastal communities ng Cagayan, Isabela, Ilocos Region, Aurora, Zambales, Bataan, Pampanga, Bulacan, Metro Manila, Cavite, Batangas, Quezon, Bicol Region, Northern Samar, Eastern Samar, Dinagat Islands at Siargao. Pinapayuhan ang publiko na sumangguni sa Storm Surge Warning No. 8 para sa detalye.
Nananatiling napakataas ng alon sa maraming bahagi ng Luzon, Visayas at Mindanao. Umaabot mula 4 metro hanggang 14 metro ang sea heights sa ilang seaboards. Delikado ang paglalayag para sa lahat ng uri ng sasakyang pandagat.


Ayon sa PAGASA, magpapatuloy ang west northwestward movement ng Uwan sa susunod na 24 oras. Inaasahang dadaanan nito ang Calaguas at Polillo Islands ngayong hapon o gabi bago ang inaasahang landfall sa central portion ng Aurora ngayong gabi o bukas ng madaling araw.

Posible ring maapektuhan nang direkta ng eyewall ang Calaguas at Polillo kahit hindi mag landfall dito. Pagkatapos tumawid ng Aurora, inaasahang dadaan ang bagyo sa mountainous terrain ng Northern Luzon at lalabas sa Lingayen Gulf o coastal waters ng Pangasinan o La Union bukas ng umaga.

Mananatili itong typhoon habang kumikilos patungong Taiwan Strait hanggang Martes at posibleng mag landfall sa western Taiwan sa Huwebes bago humina.


Nanawagan ang PAGASA na huwag lang tumutok sa center track dahil posibleng magdulot ang bagyo ng heavy rainfall, severe winds at storm surge kahit malayo sa landfall point. Pinapayuhan ang publiko at DRRMOs na agad magpatupad ng precautionary measures.

Inabisuhan ang mga nakatira sa high risk areas na sumunod sa evacuation orders at direktiba ng kanilang City Disaster Risk Reduction and Management Office o CDRRMO.

Ang susunod na bulletin ay ilalabas ngayong 5 PM.

Paano sinusubaybayan ng PAGASA at iba pang ahensiya ang bagyo

Para sa maraming Pilipino, ang bagyo ay bahagi ng annual climate. Ngunit paano nga ba sinusubaybayan at tinatantiya ang lakas at direksyon ng mga bagyo? Sa likod ng bawat babala, may masalimuot na kombinasyon ng agham, teknolohiya, at eksperto.

Paggamit ng Teknolohiya sa Pagsubaybay

Ang PAGASA, opisyal na ahensiya ng meteorology sa Pilipinas, ay gumagamit ng iba’t ibang kagamitan upang malaman ang galaw ng bagyo:

  • Satellite: Nagbibigay ng tuloy-tuloy na larawan ng ulap mula sa kalawakan, na nakakatulong tukuyin ang intensity ng bagyo.
  • Doppler Radar: Sinusukat ang bilis ng hangin at dami ng ulan, lalo na sa papalapit na baybayin.
  • Weather Stations at Ocean Buoys: Direktang sinusukat ang presyon, hangin, at iba pang datos sa lupa at dagat.

Pandaigdigang Kooperasyon

Hindi lamang sa Pilipinas sinusubaybayan ang mga bagyo. Mga ahensiyang tulad ng U.S. National Hurricane Center (NHC) at NOAA ay tumutulong sa pagmamanman sa Pacific at Atlantic.

  • Reconnaissance Aircraft: Lumilipad sa loob ng bagyo upang masukat ang bilis ng hangin, presyon, at humidity.

Ang impormasyong ito ay nakakatulong sa PAGASA at iba pang ahensiya upang mas tumpak na mahulaan ang track at intensity ng bagyo.

Pagtatantiya ng Track at Intensity

Ang mga meteorologist ay gumagamit ng numerical weather models upang hulaan ang galaw ng bagyo. Isinasama rito ang:

  • Hangin sa iba’t ibang taas ng atmospera
  • Presyon at humidity
  • Historical data ng mga nakaraang bagyo

Ito rin ang dahilan kung bakit makikita sa forecast ang “cone of uncertainty”, na nagpapakita ng posibleng path ng bagyo.

Para sa pagtatantiya ng intensity, ginagamit ang Dvorak technique sa satellite images, at kapag malapit na sa lupa, radar at surface instruments ang nagbibigay ng direktang sukat. Lahat ng datos ay pinagsasama sa bulletins at forecast maps para sa publiko at pamahalaan.

Digital Tools at Publikong Pag-unawa

May mga online tools tulad ng Zoom Earth na nagbibigay ng real-time satellite imagery, na nakakatulong sa publiko na maunawaan ang laki at direksyon ng bagyo. Bagama’t hindi opisyal na babala, mas napapadali nito ang pang-unawa sa bagyo.

Bakit Mahalaga ang Pagsubaybay

Sa Pilipinas, kung saan taun-taong nararanasan ang mga bagyo, mahalaga ang kaalaman kung paano sinusubaybayan ang mga ito. Bawat radar blip, satellite image, at computer simulation ay tumutulong sa paggawa ng desisyon na maaaring magligtas ng buhay at ari-arian.

Germs in your water bottle: Why cleaning matters more than you think

NEW YORK — Even if your reusable water bottle is filled only with clear, clean water, experts say it still needs regular cleaning.

Specialists warn that reusable bottles can get dirty regardless of what liquid they contain. Germs from our mouths transfer to the bottle with every sip, and bacteria from our hands can cling to the lid or straw. Tiny, hard-to-reach nooks inside the bottle can become breeding grounds for mold, bacteria, and other microbes if left unwashed.

“It seems like something mundane, but it is extremely important,” said Michele Knepper, nurse practitioner at the University of Pittsburgh Medical Center.

Unclean bottles can cause stomach aches, itchy throats, and even worsen allergies or asthma. Experts may differ on how often or exactly how to clean bottles, but they all agree on one thing: washing your bottle is essential.

“Is it that big of a deal? No. But it’s also not difficult to just wash your water bottle,” added Dr. Mike Ren, family medicine physician at Baylor College of Medicine.

How to Properly Clean a Water Bottle

All materials, metal, plastic, or glass, can harbor germs, though plastic bottles are more prone to scratches and dents where bacteria can hide.

A simple routine works best: use a sponge or bottle brush to scrub inside and out with warm, soapy water, rinse thoroughly, and let dry before refilling. For straws or tight crevices, a pipe-cleaner–shaped brush can help.

For a deeper clean, bottles can be placed in the dishwasher if safe, or left overnight with a denture or retainer-cleaning tablet dissolved in water. A warm water solution with vinegar or baking soda also works.

Many experts recommend a simple soapy water cleaning every day and a deeper cleaning once a week. If daily cleaning feels excessive, aim for at least every other week while maintaining good hygiene, such as rinsing the mouthpiece after each refill.

If your bottle contains other beverages like protein shakes or sugary sports drinks, daily cleaning is strongly advised, as bacteria thrive on leftover residues.

Should You Empty Your Bottle Every Day?

Experts differ on leaving water in a bottle overnight. Some recommend emptying after every refill, others every few hours. Dr. Ren says it’s generally safe to leave water overnight, but advises dumping old water at least every few days.

“Guidelines are guidelines,” Ren said. “Everyone’s going to do it a little bit differently.”

If mold is visible or the water smells off, do not drink it. Avoid reusing disposable plastic bottles because chemicals can leach into water, and their cracks and crevices make them easy for germs to grow.

According to Ivy Sun, a hospitality expert at Georgia Southern University, keeping a cleaning habit—even if routines vary—is vital. She washes her own and her children’s bottles daily with soap and water.

“This is just a very small step that we do, but it can largely help with our health,” Sun said.

600,000 katao sa Bicol, nagsilikas dahil sa Bagyong “Uwan”

0

LEGAZPI CITY, Albay — Tinatayang 600,000 residente sa Albay ang lumikas sa mga evacuation centers dahil sa banta ng malakas na bagyong “Uwan,” ayon sa ulat ng Albay Provincial Safety and Emergency Management Office.

Ayon kay Roderick Mendoza, hepe ng opisina at operation officer ng Provincial Disaster Risk Reduction Management Council, inuna nilang pinalikas ang mga residente sa paanan ng Bulkang Mayon na nasa panganib ng pagragasa ng lahar. Sinabi niya na mismong ang Phivolcs-Manila ang nagbigay ng babala tungkol sa banta sa libu-libong residente sa mga barangay sa Guinobatan.

Inilikas din ang mga nakatira sa baybayin dahil sa panganib ng daluyong, at ang mga nasa delikadong lugar sa baha, flashfloods, at landslides upang matupad ng Albay ang zero casualty goal.

Alas-3 ng hapon kahapon, umabot na sa higit 300,000 katao ang nasa evacuation centers habang marami rin ang nanatili sa mga kamag-anak sa ligtas na lugar.

Sa atas ni Gov. Noel Rosal, inutusan ang lahat ng LGUs na kumuha ng tig-100 sako ng bigas mula sa National Food Authority para sa pagkain ng mga evacuees.

Sa kabila ng pagbabawal ng LTO 5 simula noong Biyernes sa land travel papasok sa Bicol mula sa Catanduanes, Masbate, Visayas, at Mindanao, umabot pa sa 2,169 katao at 1,106 rolling cargoes ang stranded mula alas-5:30 ng hapon kahapon.

Ayon sa ulat ng Philippine Coast Guard District Bicol, pinakamalaki ang na-stranded sa Matnog Port na umabot sa 1,427 pasahero at 719 rolling cargos.

ICC naglabas ng arrest warrant para kay Sen. Bato de la Rosa, ayon sa Ombudsman

MAYNILA — Inilabas ng International Criminal Court (ICC) ang arrest warrant laban kay Philippine Senator Ronald Dela Rosa, na namuno sa war on drugs noong panahon ni dating Pangulong Rodrigo Duterte, ayon sa Ombudsman noong Sabado. Gayunpaman, itinanggi ng ICC ang ulat na ito.

Si Duterte, na namuno mula 2016 hanggang 2022, ay inaresto at dinala sa The Hague noong Marso sa isang warrant na konektado sa mga pagpatay na naganap sa kanyang war on drugs, kung saan libu-libo ang nasawi na umano’y sangkot sa droga bilang peddler o user.

Ayon kay Ombudsman Jesus Crispin Remulla, ang impormasyon tungkol sa warrant kay Dela Rosa ay ipinaabot sa kanya ng officer-in-charge ng Department of Justice.

Sinabi naman ni DOJ spokesperson Polo Martinez na patuloy pang beripikahin ang impormasyon. “We have not yet received a copy of said arrest warrant. We shall provide further details as soon as it becomes available,” aniya sa text message.

Ayon kay ICC spokesperson Fadi El Abdallah, sa tanong kung may warrant ba para kay Dela Rosa, sinabi niya: “No. ICC news can only be found on ICC official communications channels and press releases.”

Hindi agad nagbigay ng komento ang opisina ni Dela Rosa, dating police chief sa panahon ni Duterte. Si Dela Rosa at si Duterte, na kasalukuyang nasa detention sa The Hague, ay nagsampa sa Philippine Supreme Court upang pilitin ang gobyerno na itigil ang pakikipag-cooperate sa ICC.

Sinabi rin ni Executive Secretary Lucas Bersamin na hindi pa na-verify ng opisina ng Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang impormasyon tungkol sa warrant kay Dela Rosa.

Sa isang dokumento ng mga charges laban kay Duterte, nabanggit si Dela Rosa at ang mga pahayag niya bilang police chief. Noong Abril, ayon sa Senate photo release, sinabi ni Dela Rosa: “I received a communication from the ICC regarding the extra-judicial killings of suspected drug dependents and other personalities, which constitute crimes against humanity.”

Naniniwala si Duterte at ang kanyang mga abogado na labag sa batas ang kanyang pag-aresto. Noong nakaraang buwan, nag-apela si Duterte laban sa desisyon ng ICC na ipagpatuloy ang kaso laban sa kanya at humiling ng kanyang pagpapalaya.

Ayon kay Ombudsman Remulla, ipatutupad ang extradition rules na inaprubahan ng Supreme Court sa kaso ni Dela Rosa.

Source: Reuters, “ICC issues arrest warrant for ally of Philippine ex-President Duterte over drug war, ombudsman says,” November 8, 2025.

Uwan papalapit sa Catanduanes, Signal No. 4 nakataas sa Bicol

MAYNILA — Lalong lumalakas ang Typhoon Uwan habang papalapit ito sa Catanduanes at inaasahang aabot sa super typhoon category bago ang landfall, ayon sa 5 a.m. bulletin ng PAGASA nitong Linggo. Pinatitindi rin ng international monitoring agencies ang babala ukol sa storm surge na posibleng umabot ng hanggang limang metro sa baybayin ng silangang Luzon at Bicol.

Itinaas ang Signal No. 4 sa apat na lugar sa Bicol, indikasyon ng posibleng matinding pananalasa sa loob ng 12 oras. Nananatili ang maximum sustained winds ni Uwan sa 175 kilometro kada oras at gusts na 215 kilometro kada oras habang kumikilos ito pa kanluran hilagang kanluran sa bilis na 35 kilometro kada oras.

Posibleng dumaan ang mata ng Uwan malapit sa Catanduanes ngayong umaga ng Linggo. Tinututukan din ang posibilidad ng direct hit o eyewall passage. Inaasahang tatama ang bagyo sa Aurora ngayong gabi o Lunes nang madaling araw.

Mga Lugar na Nasa Ilalim ng Wind Signals

Signal No. 4

• Polillo Islands
• Silangan at gitnang bahagi ng Camarines Norte (Mercedes, Daet, Talisay, Vinzons, Capalonga, Labo, Paracale, Jose Panganiban, San Vicente, San Lorenzo Ruiz, Basud)
• Silangang bahagi ng Camarines Sur (Sagñay, Tigaon, Goa, Calabanga, Tinambac, Siruma, Lagonoy, Garchitorena, San Jose, Presentacion, Caramoan, Cabusao)
• Catanduanes
• Silangang bahagi ng Albay (Rapu-Rapu, Bacacay, Tabaco City, Malilipot, Malinao, Tiwi)

Signal No. 3

Luzon
• Southern portion ng mainland Cagayan (Tuao, Enrile, Solana, Tuguegarao City, Peñablanca, Iguig)
• Isabela
• Quirino
• Nueva Vizcaya
• Kalinga
• Southern portion of Abra (Malibcong, Daguioman, Manabo, Luba, Boliney, Sallapadan, Bucloc, Tubo, Villaviciosa, Licuan Baay, Pilar, San Isidro, Bucay)
• Mountain Province
• Ifugao
• Benguet
• Central and southern Ilocos Sur (City of Candon, Gregorio del Pilar, San Esteban, Banayoyo, Cervantes, Burgos, Santa Lucia, Santiago, Lidlidda, Nagbukel, Suyo, Sigay, Galimuyod, Quirino, San Emilio, Alilem, Sugpon, Tagudin, Santa Cruz, Santa Maria, Narvacan, Salcedo)
• La Union
• Pangasinan
• Zambales
• Bataan
• Tarlac
• Pampanga
• Nueva Ecija
• Bulacan
• Aurora
• Metro Manila
• Cavite
• Eastern Batangas (Padre Garcia, Santo Tomas, Lipa City, Tanauan City, Mataas Na Kahoy, Balete, San Juan, Rosario, Malvar, Talisay, San Nicolas, Laurel)
• Laguna
• Rizal
• Natitirang bahagi ng Quezon
• Natitirang bahagi ng Norte
• Natitirang bahagi ng Camarines Sur
• Natitirang bahagi ng Albay
• Sorsogon
• Ticao and Burias Islands

Visayas
• Northern Samar
• Northern portion of Eastern Samar (Jipapad, Arteche, San Policarpo, Oras, Dolores, Maslog)
• Northern portion of Samar (Calbayog City, Matuguinao, Gandara, Santa Margarita)

Signal No. 2

Luzon
• Natitirang bahagi ng Cagayan kasama ang Babuyan Islands
• Apayao
• Natitirang bahagi ng Abra
• Ilocos Norte
• Natitirang bahagi ng Ilocos Sur
• Natitirang bahagi ng Batangas
• Northern at central Occidental Mindoro (Abra de Ilog, Paluan, Sablayan, Santa Cruz, Mamburao) kasama ang Lubang Islands
• Northern at central Oriental Mindoro (Puerto Galera, San Teodoro, Baco, Calapan City, Naujan, Pola, Victoria, Socorro, Pinamalayan, Gloria, Bansud, Bongabong, Roxas)
• Marinduque
• Northern at eastern Romblon (Banton, Cajidiocan, Romblon, San Andres, Magdiwang, Calatrava, San Agustin, San Fernando, Concepcion, Corcuera, Alcantara, Odiongan, Ferrol, Santa Maria, Looc)
• Natitirang bahagi ng Masbate

Visayas
• Natitirang bahagi ng Eastern Samar
• Natitirang bahagi ng Samar
• Biliran
• Northern Leyte (Leyte, Calubian, San Isidro, Tabango, Capoocan, Carigara, Barugo, San Miguel, Babatngon, Tacloban City, Alangalang, Tunga, Palo, Santa Fe)

Signal No. 1

Luzon
• Batanes
• Natitirang bahagi ng Romblon
• Natitirang bahagi ng Oriental Mindoro
• Natitirang bahagi ng Occidental Mindoro
• Calamian Islands
• Cuyo Islands

Visayas
• Natitirang bahagi ng Leyte
• Southern Leyte
• Bohol
• Northern and central Cebu (Medellin, Daanbantayan, Bogo City, Tabogon, San Remigio, Tabuelan, Borbon, Sogod, Tuburan, Catmon, Carmen, Danao City, Compostela, Liloan, Consolacion, Lapu Lapu City, Mandaue City, Cordova, Asturias, Cebu City, Balamban, Talisay City, Toledo City, Minglanilla, Dumanjug, Argao, Sibonga, Barili, Ronda, Moalboal, Badian, Dalaguete, Alcantara, Carcar City, Naga City, San Fernando, Pinamungahan, Aloguinsan) kasama ang Bantayan and Camotes Islands
• Northern and central Negros Occidental (Escalante City, Toboso, Sagay City, Cadiz City, Calatrava, Manapla, Victorias City, Enrique B. Magalona, Silay City, Talisay City, San Carlos City, Salvador Benedicto, Murcia, Bacolod City, Hinigaran, Himamaylan City, Binalbagan, Isabela, Moises Padilla, La Castellana, Pontevedra, San Enrique, La Carlota City, Bago City, Valladolid, Pulupandan)
• Northern Negros Oriental (Canlaon City, Jimalalud, La Libertad, Tayasan, Vallehermoso, Guihulngan City)
• Guimaras
• Iloilo
• Capiz
• Aklan
• Antique

Mindanao
• Dinagat Islands
• Surigao del Norte
• Northern Agusan del Norte (Tubay, Santiago, Jabonga, Kitcharao)
• Northern Surigao del Sur (Carrascal, Cantilan, Madrid, Carmen, Lanuza, Cortes)

Lagay ng Uwan at Forecast Track

Ayon sa PAGASA, ang mata ng Typhoon Uwan ay nasa 195 kilometro silangan ng Virac, Catanduanes. Inaasahan pang lalakas ang bagyo bago ang landfall at maaari pang umabot sa super typhoon category.

May posibilidad din ng eyewall passage sa Catanduanes kahit hindi ito direktang tumama. Patuloy ang babala sa heavy rainfall, severe winds at storm surge sa mga lugar na malayo man sa mismong track center.

Inaantabayanan ang pagtawid ng bagyo sa matataas na bahagi ng Northern Luzon matapos ang posibleng pagtama sa Aurora. Maaaring lumabas ito sa Lingayen Gulf o sa baybayin ng Pangasinan o La Union sa Lunes ng umaga.

Batay sa lawak ng mga lugar na nasa ilalim ng iba’t ibang wind signal, tinatayang higit sa dalawang katlo (2/3) o 65 hanggang 70 porsiyento ng bansa ang posibleng maapektuhan ng Typhoon Uwan. Kabilang dito ang halos buong Luzon, malaking bahagi ng Visayas, at ilang lalawigan sa hilagang Mindanao. Ipinapakita nito ang malawak na hangin at ulan na dala ng bagyo kahit sa mga lugar na malayo sa forecast track, kaya nananatiling kritikal ang pagsunod ng publiko sa mga abiso ng PAGASA at kanilang lokal na disaster risk reduction and management offices.

Weather Update: Uwan patuloy na lumalakas, posibleng landfall sa Luzon sa Lunes

Patuloy na lumalakas ang Tropical Storm Fung wong, na kilala bilang Uwan sa Pilipinas, habang naglalakbay ito sa Philippine Sea ngayong Sabado. Ayon sa datos mula sa Zoom Earth, maaari itong umabot sa Typhoon o Super Typhoon intensity at umabot sa tinatayang 120 knots habang patuloy na kumikilos pa kanluran.

Inaasahang magla landfall ang Uwan sa hilagang silangang bahagi ng Luzon mula Linggo ng gabi hanggang Lunes ng madaling araw. Pagkatapos ng landfall, inaasahang hihina ang bagyo dahil sa bulubunduking bahagi ng Luzon, pati na rin sa epekto ng northeast monsoon at upper level wind shear.

Dahil sa laki ng bagyon, ipinapakita ng forecast models ang posibilidad ng heavy rainfall sa Cagayan, Apayao, at northern Isabela. Pinag iingat ang mga residente laban sa pagbaha, pagtaas ng ilog, at rain induced landslides. Nanatiling delikado ang sea travel, lalo na para sa small sea crafts, dahil sa lakas ng hangin at magulong karagatan.

Bukod dito, inaasahang magkakaroon ng pagkaantala sa transportasyon, kabilang ang mga biyahe sa kalsada at paliparan, at posibleng pagkawala ng kuryente sa ilang lugar dulot ng malakas na hangin at bumabagsak na puno o poste. Pinag-iingat din ang mga residente sa posibilidad ng pinsala sa bahay at imprastraktura, pati na rin sa panganib sa kaligtasan ng mga bata, matatanda, at may sakit.

Hinimok ng mga awtoridad ang mga komunidad sa high risk areas na maghanda, bantayan ang mga update mula sa PAGASA, at sundin ang mga kautusan ng kanilang Local City Disaster Risk Reduction and Management Office at CDRRMO habang papalapit ang bagyo.

Mandatory evacuation, ikasa na ng mga LGU – DILG

0

MAYNILA — Mariing inutusan ng Department of the Interior and Local Government (DILG) ang lahat ng local government units (LGUs) na kumpletuhin ang mandatory evacuation para sa mga residente sa high-risk areas sa kani-kanilang nasasakupan.

Ayon sa DILG, ang utos ay bunsod ng banta ng malakas na ulan, pagbaha, at posibleng landslide dala ng inaasahang severe tropical storm Fung-Wong, na papangalanang Uwan pagpasok nito sa Philippine Area of Responsibility (PAR).

Pinaalalahanan ng DILG ang mga local chief executives na huwag na hintayin pang lumala ang panahon bago ilikas ang kanilang mga constituents. “Early evacuation saves lives. We’re asking all local chief executives to complete preemptive or mandatory evacuations no later than Sunday,” ayon sa ahensya.

Ayon sa 11 a.m. advisory kanina, Nobyembre 7, matatagpuan ito sa layong humigit-kumulang 1,315 km silangan ng Eastern Visayas, gumagalaw pa-kanluran‑hilaga-kanluran (west‑northwestward) sa bilis na mga 20 km/h, na may sustained winds na 100 kph at gusts na umaabot hanggang 125 kph. Inaasahang papasok si Uwan sa PAR Biyernes ng gabi o Sabado ng umaga at mabilis na titindi hanggang sa maitalang super typhoon.

Sa Metro Manila, nagpahayag na ng kahandaan ang NCR-LGUs. Ayon kay Metro Manila Council (MMC) president at San Juan City Mayor Francis Zamora, tuluy-tuloy ang paghahanda ng lahat ng LGUs sa rehiyon, kabilang ang prepositioning ng rescue equipment at relief goods. Nagsagawa rin ng declogging sa drainage systems at pag-imbak ng langis para sa pumping stations upang maiwasan ang baha.

France confronts colonial past as stolen Louvre crown jewels spark debate

PARIS — As French authorities scramble to track the stolen crown jewels from the Louvre, experts and critics are turning attention to a deeper question: where did the gems originally come from?

The jewels, while crafted in France, carry stones sourced from far-flung corners of the globe. Sapphires from Ceylon, diamonds from India and Brazil, pearls from the Persian Gulf and Indian Ocean, and emeralds from Colombia tell a story of empire, exploitation, and colonial trade networks.

“This heist is a crime, but these objects are entangled with violent, exploitative, colonial histories,” said Emiline C.H. Smith, a criminologist at the University of Glasgow who studies heritage crime. Legal ownership under imperial standards does not erase the ethical questions by today’s measure.

Police have charged suspects, but investigators fear the jewels could be broken up or melted down. Their fame makes resale difficult, but their components remain valuable.

The stolen items, including tiaras, necklaces, and brooches, were displayed in the Louvre’s Apollo Gallery. They once belonged to figures such as Queen Marie-Amélie, Queen Hortense, Empress Marie-Louise of Austria, and Empress Eugénie. While Parisian ateliers crafted them, their raw materials moved through colonial networks that relied on labor exploitation and imperial wealth extraction, experts say.

Pascal Blanchard, a historian of France’s colonial past, explained, “They were made in France, but many stones came via colonial circuits and were products of colonial production, traded under the legal conditions of the time.”

The controversy echoes other high-profile disputes over colonial-era treasures. India continues to press Britain for the return of the Koh-i-Noor diamond, while Greece, Egypt, and other nations campaign for the restitution of the Parthenon Marbles, the Rosetta Stone, and the Nefertiti bust.

France has taken limited steps toward restitution. President Emmanuel Macron authorized the return of 26 royal treasures to Benin and items to Senegal, and Madagascar recovered Queen Ranavalona III’s crown. Critics argue that legal and bureaucratic barriers, along with museums’ narrow definitions of “looted,” hinder broader restitution.

Art-crime scholars and restitution experts say transparency is key. “Visitors should understand not just the beauty of these objects, but their social history,” said Erin L. Thompson of New York. Museums could provide honest labels and wall texts detailing origins, trade routes, and the human cost of extraction.

Egyptian archaeologist Monica Hanna said the Louvre heist highlights the irony of Western fascination with treasures while ignoring their complex histories. “This theft could accelerate conversations about restitution and museum transparency,” she said.

Jos van Beurden, a Dutch restitution specialist, added, “Tell the honest and complete story. Open the windows, not for thieves, but for fresh air.”

The Louvre theft has returned the spotlight not only on criminal activity, but on the moral and historical questions embedded in Europe’s most treasured collections.